Top 10: Najlepsze filmy Woody’ego Allena

Podobno Woody Allen to reżyser, którego albo obdarza się uczuciem albo zupełnie nie rozumie. W jego filmach Nowy Jork stał się nieodłącznym bohaterem drugiego planu, a dialogi potrafią rozbawić i wzruszyć. To mistrz w pokazywaniu życiowych absurdów i miłosnych katastrof, który przez dekady udowadniał swoją wartość w świecie kina. Dlaczego warto poznać jego twórczość? Bo choć czasy się zmieniają, jego filmy wciąż zaskakują uniwersalnością – podobnie zresztą jak tytuły poniżej.

Najlepsze trylogie w historii kina Data publikacji: Maj 2025

Do tej pory Woody Allen wyreżyserował 51 filmów pełnometrażowych, kilkanaście produkcji telewizyjnych, a w zdecydowanej większości z nich sam zagrał. Brał również udział w wielu innych projektach, a zainteresowanych odsyłam do jego pełnej filmografii. Jest więc bez wątpienia człowiekiem legendą, podobnie zresztą jak Jackie Chan, który ma na swoim koncie ponad 100 filmów oraz Nicolas Cage – kultowy aktor kina akcji.

Nowojorski komik, reżyser, lowelas? Kim jest Woody Allen?

Woody Allen, a właściwie Allan Stewart Konigsberg – urodził się 30 listopada 1935 roku w Nowym Jorku, gdzie spędził większość życia. Wychowywał się w żydowskiej rodzinie klasy średniej na Brooklynie. W wieku 16 lat nauczył się grać na klarnecie i często występował w wielu znanych klubach. Już jako nastolatek pisał dowcipy dla lokalnych gazet, a potem dla telewizyjnych komików. Szybko jednak zrozumiał, że jego miejsce jest za kamerą. Zadebiutował jako reżyser w 1966 roku filmem Jak się masz koteczku?, ale prawdziwa kariera ruszyła kilka lat później dzięki takim tytułom jak Annie Hall (1977) czy Manhattan (1979). Jego kino to zwykle komedie z głębokim tłem psychologicznym i społecznym, opowiadające o perypetiach mieszkańców Nowego Jorku (chociaż kręcił również w innych znanych miastach). W listopadzie 2025 roku kończy 90 lat.

Woody Allen – żony, dzieci i kontrowersje

Woody Allen był trzykrotnie żonaty, ale największą uwagę mediów przyciągały jego związki nieformalne, zwłaszcza z aktorką Mią Farrow, z którą tworzył także zawodowy duet. Ich relacja zakończyła się w cieniu skandalu, gdy na jaw wyszedł jego związek z adoptowaną córką Farrow – Soon-Yi Previn, którą poślubił w 1997 roku. Są razem do dziś i wychowali wspólnie dwie adoptowane córki. Kontrowersje wokół reżysera nie ograniczały się jednak tylko do tego związku.

W latach 90. został oskarżony przez jedną z córek Mii Farrow o nadużycia seksualne. Sprawa była przedmiotem dwóch niezależnych śledztw – w stanie Connecticut i Nowym Jorku, ale finalnie nie postawiono mu zarzutów. Mimo to temat powracał przez kolejne dekady, dzieląc zarówno opinię publiczną, jak i środowisko filmowe. Córką, która publicznie oskarżyła Woody’ego Allena o molestowanie, jest Dylan Farrow – adoptowana córka Mii Farrow, którą Allen współadoptował gdy byli parą. Reżyser do dziś konsekwentnie zaprzecza tym oskarżeniom, a jego wersję wspiera m.in. Moses Farrow, brat Dylany (również adoptowany przez Farrow i Allena).

Żona (lata związku)	Dzieci (data urodzenia)
Harlene Susan Rosen (1956-1959)	brak
Louise Lasser (1966-1970)	brak
Mia Farrow (1980-1992) [nigdy nie wzięli ślubu]	Moses Farrow (1978, adoptowany) Dylan Farrow (1985, adoptowana) Ronan Farrow (1987, biologiczny)
Soon-Yi Previn (1997-obecnie)	Bechet Allen (1999, adoptowana) Manzie Tio Allen (2000, adoptowana)

Urodzony w 1987 roku Ronan Farrow jest prawdopodobnie jedynym biologicznym synem Woody’ego Allena. Choć jego ojcostwo bywało przedmiotem spekulacji, Ronan jest oficjalnie uznawany za syna reżysera. Jako dziecko był niezwykle uzdolniony, a obecnie jest cenionym dziennikarzem i prawnikiem. Od dawna nie utrzymuje jednak kontaktu z ojcem i otwarcie krytykuje go z powodu kontrowersyjnego związku z Soon-Yi Previn oraz innych rodzinnych konfliktów.

Niepowtarzalny styl Woody’ego Allena

Bez wątpienia nie da pomylić jego filmów z żadnymi innymi. Można powiedzieć, że są osobnym gatunkiem w świecie kina – mieszanką komedii, dramatu i romansu z dużą nutą autoironii (podobnie jak kultowy serial Seks w wielkim mieście). Zresztą Woody Allen często sam wcielał się w głównych bohaterów swoich filmów, których przeważnie cechuje ten sam schemat – to inteligentni, elokwentni, wiecznie analizujących rzeczywistość mężczyzni z lękami egzystencjalnymi, obsesjami i długą historią nieudanych związków. Nieodłącznym bohaterem jego świata jest również Nowy Jork. Niezależnie od tego, czy akcja toczy się na Manhattanie, czy w paryskich uliczkach, kamera zawsze szuka ludzi zagubionych w codzienności. Miasto to dla niego żyjący organizm – neurotyczny, nieprzewidywalny i nieco ironiczny… jak on sam zresztą. Poniżej 10 najlepszych filmów w reżyserii Woody’ego Allena, rzecz jasna według Gracza.

 

1. Blue Jasmin (2013)

Główna bohaterka o imieniu Jasmine (Cate Blanchett), to kobieta z wyższych sfer. Niestety wskutek finansowego i życiowego upadku musi zacząć wszystko od nowa, przenosząc się do skromnego mieszkania siostry w San Francisco. Cate Blanchett stworzyła tu wielowymiarową, poruszającą kreację i zdobyła za to Oscara. Film z mistrzowską precyzją ukazał rozpad bohaterki, jej samotność oraz temat złudzeń i autodestrukcji. Film zachwyca przenikliwym scenariuszem, doskonałymi dialogami i wyrazistym portretem kobiecej kruchości. Blue Jasmine to mocna, niepokojąca opowieść o upadku i niemożności pogodzenia się z własnymi błędami.

 

2. Śmietanka towarzyska (2016)

Błyskotliwa komedia romantyczna rozgrywająca się w latach 30. XX wieku, gdzie Nowy Jork przeplata się ze złotym Hollywood. Woody Allen snuje opowieść o młodym Bobby’m (Jesse Eisenberg), który pragnie uciec z rodzinnego domu i odnaleźć siebie w świecie pełnym blasku i nadziei. Na miejscu poznaje Vonnie (Kristen Stewart) i zakochuje się w niej bez pamięci, choć sytuacja miłosna staje się szybko bardzo skomplikowana – Vonnie jest bowiem związana z kimś innym. Film ma atmosferę sentymentalnej nostalgii, portretuje zarówno marzenia, jak i rozczarowania – jest niezwykle klimatycznym i dojrzałym spojrzeniem na miłość, młodość i przemijanie.

 

3. O północy w Paryżu (2011)

Magicznie realistyczna opowieść o pisarzu (Owen Wilson) rozczarowanym własną teraźniejszością, który podczas nocnych spacerów po Paryżu przenosi się do lat 20. i spotyka największych artystów tej epoki. Każda noc jest podróżą do czasów Hemingwaya, Fitzgeralda, Dali i Picassa. To pochwała nostalgii, ale i refleksja o tym, czy rzeczywiście „dawniej było lepiej”. Film uwodzi zdjęciami Paryża oraz humorem, a zdobyty Oscar za scenariusz potwierdza jego niepowtarzalny styl. Jeden z najcieplejszych i najłagodniejszych obrazów reżysera.

 

4. Annie Hall (1977)

Film nakreśla portret neurotycznego nowojorskiego komika Alvy’ego Singera i jego burzliwego związku z ekscentryczną Annie (Diane Keaton). Opowiada o niuansach relacji, strachu przed bliskością, niepewności i ciągłych próbach odnalezienia szczęścia. Film zdobył cztery Oscary (w tym dla najlepszego filmu i scenariusza), a wiele scen przeszło do popkultury. To dzieło wyjątkowo subtelne, ironiczne i inteligentne – przedstawiające miłość jako skomplikowaną, lecz piękną część życia.

 

5. Manhattan (1979)

Reżyser prezentuje Nowy Jork niczym romantyczną baśń i zarazem arenę codziennych rozterek. Isaac (Woody Allen) to pisarz szukający sensu życia wśród burzliwych związków, fascynacji i rozczarowań. Najważniejsze są tu relacje bohaterów – skomplikowane związki z Tracy (Mariel Hemingway) i Mary (Diane Keaton), przyjaźń i zdrada. Film zachwyca zdjęciami Gordona Willisa, które na zawsze już zdefiniowały kadr ukochanego przez Allena miasta. Muzykę ilustruje George Gershwin, nadając produkcji ton elegancji i melancholii. Manhattan od dekad pozostaje nie tylko listem miłosnym do miasta, ale uniwersalną opowieścią o pragnieniach i namiętnościach.

 

6. Na karuzeli życia (2017)

Dramat psychologiczny rozgrywający się w kolorowych realiach Coney Island lat 50. Ginny (Kate Winslet), to żona pracownika wesołego miasteczka, która przeżywa kryzys wieku średniego i wikła się w romans z młodszym mężczyzną (Justin Timberlake). Jej życie komplikuje się jeszcze bardziej, gdy do domu wraca pasierbica ścigana przez gangsterów. Reżyser portretuje rozpad marzeń, niespełnione pragnienia i dramat codzienności z typową dla siebie ironią. To opowieść o winie, nadziei i samotności, która nie pozostawia widza obojętnym.

 

7. Purpurowa róża z Kairu (1985)

Hołd Woody’ego Allena dla magii kina z dawnych lat. W czasie Wielkiego Kryzysu niejaka Cecilia (Mia Farrow) – stłamszona, znużona własnym życiem kobieta, ucieka do świata filmów i spędza czas w kinie. Pewnego dnia bohater jej ulubionego obrazu dosłownie wychodzi z ekranu, odmieniając świat Cecilii. Reżyser bawi się granicą między rzeczywistością a fikcją, łącząc lekkość komedii z tęsknotą za niespełnionymi marzeniami. Film wzrusza, śmieszy i przypomina, że obrazy na srebrnym ekranie potrafią na zawsze zostawić ślad w naszych sercach.

 

8. Hannah i jej siostry (1986)

Rozbudowana saga rodzinna, naznaczona ironią, humorem i melancholią. Fabuła ukazuje trzy lata z życia nowojorskiej rodziny, a punktem centralnym są losy tytułowej Hanny (Mia Farrow) oraz jej dwóch sióstr. To film o poszukiwaniu szczęścia, zdradzie, odkupieniu win, relacjach małżeńskich i siostrzanych rywalizacjach. Pod maską lekkich żartów kryje się wiele poważnych pytań – o sens życia, miłości i miejsca człowieka w świecie. Scenariusz nagrodzony Oscarem, świetne dialogi oraz pamiętne role drugoplanowe czynią ten film jednym z najwyżej ocenianych w dorobku reżysera.

 

9. Vicky Cristina Barcelona (2008)

Pulsujący magią lata, namiętnościami i kolorami film o miłości, wolności i niepewności uczuć. Dwie Amerykanki – Vicky (Rebecca Hall) i Cristina (Scarlett Johansson) spędzają wakacje w Hiszpanii. Obie wdają się w romans z tajemniczym malarzem (Javier Bardem) i jego nieprzewidywalną byłą żoną (Penelope Cruz w nagrodzonej Oscarem za rolę drugoplanową). Woody Allen miesza lekkość i powagę, analizując pragnienia, zazdrość oraz poszukiwanie własnej tożsamości. Hiszpański krajobraz i muzyka potęgują zmysłową atmosferę tej wyjątkowej opowieści.

 

10. Życie i cała reszta (2003)

Komediowa opowieść o młodym pisarzu Jerry’m (Jason Biggs), który pod okiem zwariowanego mentora (Woody Allen) próbuje odnaleźć się w chaosie miłosnych i zawodowych rozczarowań. Film analizuje zakręty dorosłości, nieudane związki i marzenia, które często rozmijają się z rzeczywistością. Dialogi, pełne ironii i celnych obserwacji, oraz ciepła atmosfera czynią ten tytuł lekkim, lecz inteligentnym spojrzeniem na codzienność młodych nowojorczyków.

 

Pozostałe filmy Woody’ego Allena, które warto zobaczyć

Bez wątpienia Woody Allen to jeden z najbardziej płodnych reżyserów w historii kina. Od swojego debiutu w połowie lat 60. tworzył filmy niemal rok w rok – często pisząc, reżyserując i grając jednocześnie. Tym sposobem przez 60 lat zbudował filmografię tak bogatą i zróżnicowaną, że każdy widz znajdzie coś dla siebie. Poniżej inne filmy reżysera, które również warto obejrzeć.

Wnętrza (1978)
Mężowie i żony (1992)
Tajemnica morderstwa na Manhattanie (1993)
Słodki drań (1999)
Wszystko gra (2005)
Co nas kręci, co nas podnieca (2009)
Zakochani w Rzymie (2012)
Nieracjonalny mężczyzna (2015)
W deszczowy dzień w Nowym Jorku (2019)

 

Najlepsze cytaty z filmów Woody’ego Allena

W swoich filmach Woody Allen często potrafi zawrzeć życiową mądrość (albo przynajmniej jej neurotyczny cień) w jednym zdaniu. Prezentowane cytaty są nie tylko dowcipami, ale i fragmentami filozofii życia, która miesza lęk, śmiech i ironię z odrobiną nadziei. Część z nich została zaadoptowana od innych autorów, ale mimo to często przypisuje się je właśnie do jego filmów:

Cytat	Źródło
Wieczność jest bardzo nudna, szczególnie pod koniec.	Annie Hall, 1977
Nie chciałbym być członkiem klubu, który miałby za członka kogoś takiego jak ja.	Annie Hall, 1977
Związek jest jak rekin. Musi się cały czas poruszać do przodu, bo inaczej zdycha. I wydaje mi się, że właśnie mamy tu do czynienia z martwym rekinem.	Annie Hall, 1977
Dwie kobiety spędzają wczasy w pensjonacie. Jedna mówi: „Jakie tu mają niedobre jedzenie”, a druga dodaje: „No i w dodatku takie małe porcje”. To samo myślę o życiu. Jest pełne bólu, cierpienia i nieszczęść, a na dodatek tak szybko przemija.	Annie Hall, 1977
Rozmazana plama – sam dość często odnoszę wrażenie, że nią jestem.	Manhattan, 1979
Moje życie jest żałosne. Ostatni raz byłem w kobiecie zwiedzając Statuę Wolności.	Manhattan, 1979
Mój mózg to mój drugi ulubiony organ.	Śpioch, 1973
Właśnie poznałam wspaniałego mężczyznę! Jest postacią fikcyjną, ale przecież nikt nie jest doskonały.	Purpurowa róża z Kairu, 1985
To nie tak, że boję się umrzeć. Po prostu nie chciałbym być w pobliżu, kiedy to się stanie.	literatura
Jeśli chcesz rozśmieszyć Boga, opowiedz mu o twoich planach na przyszłość.	literatura
Jedyną rzeczą, której żałuję w swoim życiu, jest to, że nie jestem kimś innym.	literatura
Seks jest jak gra w brydża. Jeżeli nie masz dobrego partnera, to musisz mieć przynajmniej dobrą rękę.	literatura
Miłość jest odpowiedzią, ale kiedy czekasz na odpowiedź, seks zadaje całkiem interesujące pytania.	literatura
Nie chcę żyć w swoich dziełach, chcę żyć w swoim apartamencie.	literatura
Posiadanie pieniędzy jest lepsze od ich braku, przynajmniej z powodów finansowych.	literatura
Wierzę, że tam w górze jest coś, co czuwa nad nami. Niestety, jest to rząd.	literatura

Jego cytaty żyją w popkulturze niezależnie od czasów, w których powstały. Mimo kontrowersji, które dotyczą jego związków i relacji rodzinnych jest wybitnym reżyserem oraz jednym z najbardziej znanych twórców w historii kina.